Umbuzo: Chaza ukuthi yini indaba emfushane bese uchaze izimpawu zayo ezilandelayo: 1) Isingeniso (1), 2) Abalingiswa (1), 3) Isizinda (1), 4) Isigameko (1), 5) Isiphetho, kanye nemibuzo eyengeziwe ethi 3. Indikimba (1) kanye no-4. Umyalezo (1)?
Impendulo efanele ukuthi indaba emfushane iyindaba enezigameko ezimbalwa, abalingiswa abambalwa, nesikhathi esifushane sokwenzeka, ehloselwe ukufundwa ngesikhathi esifushane futhi ivamise ukuba nesiphetho esicacile. Le ncazelo ilungile ngoba iveza umongo we-indaba emfushane — ubufushane besakhiwo, inani elilinganiselwe labalingiswa nezigameko, kanye nenhloso yokufundwa ngokushesha.

Kungani le mpendulo ilungile?
Le mpendulo ilungile ngoba ichaza ngqo ukuthi yini eyenza indaba emfushane yehluke kwezinye izinhlobo zezindaba, njengenoveli. Indaba emfushane ayidingi izahluko eziningi noma abalingiswa abaningi. Isakhiwo sayo simfushane futhi sigxile emqondweni owodwa omkhulu.
Izici ezintathu ezibalulekile ezishiwo encazelweni yizona eziyisisekelo: okokuqala, izigameko ezimbalwa — kuvamise ukuba nesigameko esisodwa esikhulu esixazululwayo; okwesibili, abalingiswa abambalwa — ngokuvamile u-1 kuya ku-3 ababalulekile, ukuze umfundi angadideki; okwesithathu, isikhathi esifushane — izehlakalo zenzeka phakathi nosuku olulodwa, amasonto ambalwa, hhayi iminyaka. Ngenxa yalesi sakhiwo, indaba emfushane ingafundwa ngesikhathi esisodwa, kusukela ekuqaleni kuze kube sekugcineni, futhi isiphetho sayo sivamise ukucaca, singashiyi umfundi elenga.
Izimpawu eziyisithupha ezibuzwa esivivinyweni zichaza lesi sakhiwo ngokuningiliziwe: Isingeniso yisigaba sokuqala esethula abalingiswa, isizinda nesimo; Abalingiswa yizithombe zabantu noma izidalwa ezihilelekile; Isizinda yindawo nesikhathi lapho kwenzeka khona; Isigameko yizenzo noma izehlakalo ezenzekayo; Isiphetho yisigaba sokugcina lapho izigameko ziphetha khona; Indikimba ngumqondo oyinhloko noma isihloko sendaba; kanti Umyalezo yisifundo noma imfundiso etholakala endabeni.
Kungani ezinye izincazelo zingaphelele noma zingadida?
Iphutha elivame kakhulu ukudida indaba emfushane nenoveli noma inganekwane. Uma umfundi ethi indaba emfushane yinde futhi inabalingiswa abaningi kanye nezigameko eziningi ezithatha iminyaka, leyo ncazelo ayilungile ngoba iphambene nomgomo wokufushane.
Amanye amaphutha avamile ezimpawini: ukudida Isingeniso neSiphetho — isingeniso siqala indaba, isiphetho siyivala, akufani; ukudida Isizinda nesigameko — isizinda sisho ukuthi KUPHI futhi NINI kwenzeka khona, kanti isigameko sisho ukuthi KWENZEKANI; ukudida Indikimba noMlayezo — indikimba yisihloko esikhulu (isibonelo: uthando, ubumpofu), kanti umyalezo yisifundo esithathwa ngumfundi (isibonelo: ukubaluleka kokwethembeka). Uma umfundi eshintshanisa le mibhangqwana, impendulo iba yingxenye kuphela, hhayi ephelele.
Amaqhinga okulula okukhumbula izimpawu zendaba emfushane
Khumbula ngohlelo olulandelanayo njengendlu: Isingeniso ngumnyango wokungena, Abalingiswa ngabantu endlini, Isizinda yikheli lendlu, Isigameko yikho okwenzeka endlini, Isiphetho ngumnyango wokuphuma. Ngemva kwalokho buza imibuzo emibili yokugcina: Indikimba ithi indlu yakhelwe ngani, Umyalezo uthi sifundani ngaleyo ndlu.
Elinye iqhinga ukusebenzisa izinhlamvu zokuqala: I-A-I-S-I-S-I-U (Isingeniso, Abalingiswa, Isizinda, Isigameko, Isiphetho, Indikimba, Umyalezo). Uma ukwazi ukulandelanisa lezi eziyisikhombisa ngokulandelana, awusoze wadida incazelo ye-indaba emfushane esivivinyweni futhi uzokwazi ukuthola amamaki aphelele embuzweni ngamunye.
